ΕΝΩΣΗ ΣΠΑΡΤΗΣ Μ. ΑΣΙΑΣΠαπα-Ιωακείμ Πεσματζόγλου
Ο Πρωτοπρεσβύτερος Παπα-Ιωακείμ Πεσματζόγλου (1874–1968) υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής κοινότητας της Σπάρτης της Πισιδίας και κεντρική μορφή της κοινότητας των Σπαρταλήδων μετά τον ξεριζωμό του 1922. Ως ιερέας αλλά και ως πνευματικός καθοδηγητής των συμπατριωτών του, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της συνοχής της κοινότητας και της μνήμης της παλιάς πατρίδας.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ακολούθησε τους πρόσφυγες της Σπάρτης στην Ελλάδα και συμμετείχε ενεργά στις προσπάθειες οργάνωσης και εγκατάστασης της κοινότητας στον νέο προσφυγικό συνοικισμό των Ποδαράδων, που αργότερα εξελίχθηκε στη Νέα Ιωνία. Στα πρώτα δύσκολα χρόνια της εγκατάστασης στάθηκε δίπλα στους πρόσφυγες ως πνευματικός τους οδηγός και ενίσχυσε την αλληλεγγύη και τη συνοχή της κοινότητας.
«Ο Μωϋσής των Πισιδών»
Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή του στη διάσωση της ιστορικής μνήμης των Σπαρταλήδων. Στο χειρόγραφό του με τίτλο «Αἱ ἀναμνήσεις μου ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος μου Σπάρτης», που έγραψε στη Νέα Ιωνία το 1932, κατέγραψε μνήμες, γεγονότα και στοιχεία για τη ζωή στη Σπάρτη της Πισιδίας πριν από τον ξεριζωμό, προσφέροντας μια πολύτιμη μαρτυρία για τις επόμενες γενιές.
Για τον καθοδηγητικό ρόλο που ανέλαβε στα χρόνια του ξεριζωμού και της εγκατάστασης των προσφύγων, οι συμπατριώτες του τον αποκαλούσαν χαρακτηριστικά «Μωϋσή των Πισιδών», αναγνωρίζοντας τη συμβολή του ως πνευματικού και ηθικού οδηγού της κοινότητας.
Η φωτογραφία παρουσιάζει την τελετή των εγκαινίων του συνοικισμού Ιωνία, στις 9 Δεκεμβρίου 1923, με επικεφαλής τον πρωτοπρεσβύτερο Παπα-Ιωακείμ Πεσματζόγλου
Χρονολόγιο
Σπάρτη Πισιδίας
Υπηρετεί ως ιερέας της ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας της Σπάρτης της Πισιδίας, μιας ακμαίας ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία. Με τη δράση και την πνευματική του καθοδήγηση αποτελεί σημαντική μορφή της τοπικής κοινωνίας και σημείο αναφοράς για τους Σπαρταλήδες.
1922
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό των Ελλήνων της περιοχής εγκαταλείπει μαζί με τους συμπατριώτες του τη Σπάρτη της Πισιδίας. Ακολουθεί το προσφυγικό κύμα προς την Ελλάδα, συμμεριζόμενος τη δύσκολη πορεία των Σπαρταλήδων προς τη νέα πατρίδα.
1923
Συμμετέχει ενεργά στην οργάνωση των προσφύγων από τη Σπάρτη της Πισιδίας και στην εγκατάστασή τους στον νέο προσφυγικό συνοικισμό των Ποδαράδων, που αργότερα εξελίχθηκε στη Νέα Ιωνία. Στα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του συνοικισμού συμβάλλει στη συγκρότηση της θρησκευτικής και κοινοτικής ζωής των προσφύγων.
1932
Στη Νέα Ιωνία συγγράφει το χειρόγραφο έργο «Αἱ ἀναμνήσεις μου ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος μου Σπάρτης», στο οποίο καταγράφει μνήμες και πληροφορίες για την ιστορία, την κοινωνική ζωή και τις παραδόσεις της Σπάρτης της Πισιδίας πριν από τον ξεριζωμό, προσφέροντας μια πολύτιμη μαρτυρία για τις επόμενες γενιές.
«Ἔκρινα χρέος μου νὰ γράψω τὰς ἀναμνήσεις μου ἐκ τῆς ἀγαπητῆς πατρίδος μου Σπάρτης, ἵνα μὴ λησμονηθῇ ὁ τόπος ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξεριζώθημεν καὶ ἡ ζωή τὴν ὁποίαν ἐζήσαμεν εἰς τὴν παλαιὰν πατρίδα.»
Ο ρόλος του στην προσφυγική κοινότητα
Πνευματικός καθοδηγητής των Σπαρταλήδων
Ο Παπα-Ιωακείμ Πεσματζόγλου στάθηκε πνευματικός και ηθικός καθοδηγητής των Σπαρταλήδων στα δύσκολα χρόνια του ξεριζωμού και της εγκατάστασης στην Ελλάδα. Με την παρουσία και τον λόγο του ενίσχυσε την πίστη, την αλληλεγγύη και τη συνοχή της προσφυγικής κοινότητας, συμβάλλοντας στην προσαρμογή των προσφύγων στη νέα τους πατρίδα.
Η πρώτη εκκλησιαστική ζωή στον συνοικισμό
Στα πρώτα χρόνια της εγκατάστασης στους Ποδαράδες, πριν ακόμη ανεγερθούν εκκλησίες και οργανωθούν οι νέες γειτονιές, με πρωτοβουλία του οργανώθηκε ο πρώτος πρόχειρος χώρος λατρείας σε παράγκα. Εκεί τελέστηκαν οι πρώτες λειτουργίες και θρησκευτικές τελετές των προσφύγων, προσφέροντας πνευματική στήριξη και διατηρώντας ζωντανές τις θρησκευτικές παραδόσεις της κοινότητας.
Διάσωση της μνήμης της παλιάς πατρίδας
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης των Σπαρταλήδων. Στο χειρόγραφό του «Αἱ ἀναμνήσεις μου ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος μου Σπάρτης», που συνέγραψε στη Νέα Ιωνία το 1932, κατέγραψε πολύτιμες μαρτυρίες για την κοινωνική, θρησκευτική και καθημερινή ζωή στη Σπάρτη της Πισιδίας πριν από τον ξεριζωμό, διασώζοντας ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της κοινότητας για τις επόμενες γενιές.
